به گزارش نبض بورس، با اجرای دهک‌بندی جدید در شهریورماه ۱۴۰۴، احتمال حذف یارانه نقدی برخی خانوارهای دهک‌های هشتم تا دهم جدی‌تر شده است. دولت طبق قانون بودجه موظف است یارانه پردرآمدها را حذف کرده و منابع آن را در قالب کالابرگ و بسته‌های حمایتی به دهک‌های پایین اختصاص دهد. در این گزارش جزئیات دهک‌بندی جدید، روش محاسبه و گروه‌های مشمول قطع یارانه را بررسی می‌کنیم.

تغییر در دهک‌بندی یارانه‌ها

دهک‌بندی یارانه‌ها هر شش ماه یک‌بار بازبینی می‌شود و در شهریور ۱۴۰۴ نیز این فرآیند انجام شد. بر اساس معیار جدید وزارت تعاون، ملاک اصلی دهک‌بندی میزان هزینه‌های ماهانه خانوار است و نه درآمد یا دارایی. طبق این روش، خانوارهایی که سرانه هزینه هر فرد آنها بیش از ۱۰ میلیون تومان در ماه باشد در دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ قرار گرفته و یارانه آنها از مهرماه ۱۴۰۴ قطع خواهد شد.

پرداخت یارانه نقدی 

• دهک‌های اول تا سوم: هر نفر ماهانه ۴۰۰ هزار تومان یارانه نقدی 

• دهک‌های چهارم تا نهم: هر نفر ماهانه ۳۰۰ هزار تومان یارانه نقدی

• دهک دهم: مشمول دریافت یارانه نیستند

در مردادماه ۱۴۰۴ حدود ۷۷ میلیون نفر یارانه نقدی دریافت کردند. مجموع پرداختی دولت به این خانوارها حدود ۲۵.۵ هزار میلیارد تومان بود. علاوه بر آن، تاکنون چهار مرحله کالابرگ حمایتی توزیع شده است.

حذف یارانه سه میلیون نفر در مرداد

در مردادماه، یارانه نقدی حدود سه میلیون نفر قطع شد. این افراد در انتهای دهک‌های هشتم و نهم قرار داشته‌اند که عملاً به دهک دهم منتقل و از فهرست یارانه‌بگیران خارج شده‌اند. تعداد یارانه‌بگیران از ۴۹.۶ میلیون نفر در تیرماه به ۴۶.۵ میلیون نفر در مرداد کاهش یافت.

اختصاص منابع حذف یارانه پردرآمدها

طبق بند (پ) تبصره (۱۳) قانون بودجه ۱۴۰۴، دولت مکلف است ۴۰ هزار میلیارد تومان از محل حذف یارانه پردرآمدها را به حمایت از دهک‌های پایین اختصاص دهد. این منابع به:

• افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی

• حمایت از خانوارهای نیازمند فاقد پوشش نهادهای حمایتی

• افزایش مستمری مددجویان کمیته امداد و بهزیستی

امکان اعتراض به دهک‌بندی

افرادی که معتقدند به‌اشتباه در دهک‌های پردرآمد قرار گرفته‌اند، می‌توانند اعتراض خود را از طریق سامانه my.gov.ir ثبت کنند. از شهریور ۱۴۰۴ تاکنون بیش از یک میلیون درخواست بازنگری در دهک‌بندی ثبت شده است.

 در مجموع، حذف یارانه دهک‌های پردرآمد با هدف تقویت حمایت از اقشار ضعیف اجرا می‌شود. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که هزینه‌های مقطعی (مانند درمان یا تحصیل) ممکن است برخی خانوارهای متوسط را به‌اشتباه در دهک‌های بالا قرار دهد و عدالت در توزیع یارانه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.